Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda görüşmeleri süren Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi kapsamında ilk 13 madde kabul edildi. Düzenleme, öğrenci affından öğretim üyelerinin çalışma koşullarına, üniversitelerin yapısından akademik disiplin hükümlerine kadar birçok alanda önemli değişiklikler içeriyor.
Teklifle birlikte azami öğrenim süresini doldurduğu için ilişiği kesilen öğrencilere yeni haklar tanınırken, mezuniyet aşamasındaki öğrencilerin teorik ve uygulamalı derslerini tamamlayabilmeleri amacıyla ek sınav ve tamamlama imkânı getiriliyor. Böylece eğitimini tamamlayamayan çok sayıda öğrenciye yeniden üniversiteye dönüş yolu açılması hedefleniyor.
Düzenleme kapsamında emeklilik yaş haddine ulaşan öğretim üyelerinin, ihtiyaç duyulan bölüm ve programlarda Yükseköğretim Kurulu’nun uygun görmesi halinde 75 yaşına kadar sözleşmeli olarak görev yapabilmelerinin önü açılıyor. Ayrıca Türk Cumhuriyetleri ve akraba topluluklarındaki yükseköğretim kurumlarında görev alacak akademisyenlere belirli sürelerle aylıklı izin verilebilmesine yönelik hükümler de yer alıyor.
Kanun teklifi, akademik etik ihlallerine yönelik yaptırımları da ağırlaştırıyor. Başkalarına ücretli veya ücretsiz şekilde hazırlatılan tez, makale, kitap ve benzeri akademik çalışmaları kullanarak unvan veya diploma elde edenlere yönelik meslekten çıkarma, akademik unvanın geri alınması ve adli yaptırımlar öngörülüyor. Bu tür çalışmaları hazırlayan veya aracılık eden kişiler için de yüksek miktarda adli para cezaları uygulanması planlanıyor.
Üniversitelerde disiplin soruşturmalarının yürütülmesine ilişkin usuller de yeniden düzenleniyor. Savunma hakkının kapsamı genişletilirken, soruşturma sürecinde isnat edilen fiillerin açık şekilde bildirilmesi ve ilgililere en az yedi günlük savunma süresi tanınması hükme bağlanıyor.
Teklifte vakıf üniversitelerine yönelik yeni idari yaptırımlar da bulunuyor. Eğitim faaliyetlerini sürdüremeyecek duruma gelen vakıf üniversitelerinin faaliyet izinlerinin kaldırılması ve öğrencilerin garantör ya da devlet üniversitelerine devredilmesine ilişkin süreçler ayrıntılı şekilde düzenleniyor.
Bunun yanında yükseköğretim kurumlarının ortak teknoloji transfer ofisleri kurabilmesi, yurt dışında akademik birim ve yerleşke açabilmesi ile bilimsel araştırma projelerine yönelik yeni mali destek mekanizmaları oluşturulmasına yönelik hükümler de teklif kapsamında yer alıyor.
TBMM Genel Kurulu’nda teklifin kalan maddeleri üzerindeki görüşmelerin ise önümüzdeki oturumlarda devam etmesi bekleniyor.
